Overheidssteun

Provincies luiden noodklok: ‘Duurdere kaartjes voor minder openbaar vervoer’

Vrouw wacht op de bus in Leeuwarden. Foto: Flickr/Hindrik Sijens.

Meer geld voor minder openbaar vervoer. Provinciale bestuurders vrezen voor de kostenstijgingen en geven aan dat de financiële tekorten te groot zijn om te dekken. Het gevolg: duurdere kaartjes voor het stads- en streekvervoer en een uitgeklede dienstregeling. Vandaag vragen de bestuurders opnieuw om financiële steun bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. 

De vervoersbedrijven komen volgens de provinciale bestuurders volgend jaar 250 miljoen tekort. Dat schrijft het NRC. Dat is ruim 20 procent van het totale budget. In 2025 lopen de tekorten verder op tot ruim 300 miljoen euro. Dat komt doordat minder reizigers gebruik maken van het openbaar vervoer doordat de reispatronen zijn veranderd tijdens de coronacrisis. Daarnaast stijgen de energie- en loonkosten voor de vervoerders.

Financiële nood

Het OV-bureau Groningen Drenthe schreef een week geleden dat zij komend jaar een tekort verwachten van 10 miljoen euro. In een kaderbrief schreef het OV-bureau dat de dienstregeling wordt ingeperkt als de overheid niet over de brug komt met financiële steun.

In andere provincies speelt dezelfde financiële nood. Gelderland moet bijvoorbeeld volgend jaar 13 miljoen bezuinigen op regionale bussen en treinen en ook stadsvervoerder GVB en RET snijden flink in de dienstregeling.

In februari nodigde staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat Vivianne Heijnen alle partijen uit op de zogenoemde urgentieconferentie. Op die conferentie werd de problematiek van de ov-sector besproken. De provinciale bestuurder deden daar hun oproep voor financiële steun. Vandaag herhalen ze die oproep nogmaals bij staatssecretaris Heijnen.

Energiecompensatie

De provincies vragen om een hogere financiële bijdrage van het Rijk. Dat kan in de vorm van een energiecompensatie aan de vervoerder, een rijkscompensatie voor de reiziger door een korting op de tarieven of door de provincie meer geld te geven om het ov-aanbod in stand te houden. Daarnaast vragen de provinciale bestuurders ook om de herijking van de studentenkaart opbrengsten uit te stellen.

Tijdens de coronacrisis heeft de overheid het openbaar vervoer overeind gehouden met de zogenoemde beschikbaarheidsvergoeding. Daarvoor trok het Rijk in totaal 3 miljard uit. Dit jaar stelde het ministerie eenmalig nog eens 150 miljoen euro beschikbaar, zodat vervoersbedrijven de overgang uit de pandemie konden overbruggen. Een woordvoerder van de staatssecretaris herhaalde maandag opnieuw dat die transitievergoeding van 150 miljoen eenmalig was. “We hebben vorig jaar de sector al laten weten dat deze steun alleen voor dit jaar zou gelden.”

Hogere ticketprijzen

Mocht de overheid niet met geld over de brug komen, dan zeggen de provincies dat vervoerders noodzakelijkerwijs de dienstregeling moeten afschalen. In de kaderbrief schrijft het OV-bureau Groningen Drenthe dat ze de huidige lijnen gaan bekijken en onderzoeken waar gesneden kan worden.  “Waarbij de vraag gesteld wordt of bijvoorbeeld nog aanwezige vroege of late ritten op aanvullende lijnen in alle gevallen nodig zijn. Zeker op (fiets)afstand is de vervoervraag afgenomen en zien we die ook niet direct terugkomen. Hier is de vraag gerechtvaardigd of frequenties hier kunnen worden aangepast en of streeklijnen de functie van stadslijnen kunnen overnemen.”

De provincies zullen steeds meer flexibel openbaar vervoer aanbieden om de kosten te dekken, maar ook dat zal niet genoeg zijn. Het OV-bureau Groningen Drenthe geeft aan dat zij 2 tot 2,5 miljoen euro kunnen besparen met het aanbieden van flexibel openbaar vervoer. Daarbij waarschuwt het bureau voor “een vermindering van de aantrekkelijkheid van het openbaar vervoer”.

De tekorten zijn met de flexibilisering nog niet weggewerkt en dus moeten de ticketprijzen omhoog. Afgelopen jaar steeg de prijs van de kaartjes al met 7 procent, maar dat zal komend jaar niet genoeg zijn.

Hoe houden we Nederland bereikbaar? Registreer nu voor het Congres Mobiliteitstransitie op 25 mei.

Lees ook:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Maak gebruik van de exclusieve aanbieding

Bekijk de aanbieding

Auteur: Sander Van Vliet

6 reacties op “Provincies luiden noodklok: ‘Duurdere kaartjes voor minder openbaar vervoer’”

Paul Lamote|20.04.23|20:06

@asierts
In een situatie dat de welvaart daalt kan de overheid niet alle inflatie blijven compenseren. Dan zal ook de werknemer zijn verlies moeten nemen.

Paul Lamote|20.04.23|20:03

Tja, met salarisverhogingen van 15% per jaar in het OV kan ik me voorstellen dat de politiek zegt zoek het maar lekker zelf uit. De belastingbetaler is niet de melkkoe van de FNV.

asierts|20.04.23|17:42

@ Paul Lamote en @redactie : het lijkt wel alsof iedereen steeds weer vergeet wat inflatie betekent. Te weten: het geld wordt minder waard. Een ogenschijnlijk (in getal) gelijkblijvende subsidie betekent dan simpelweg minder subsidie, oftewel een bezuinigen. Vervolgens draait de vicieuze circel de zaak nog verder naar beneden, totdat er weer een deel van het OV verdwenen is. En zo gaat dat nu al jaren.

Het niet willen zien, resp. het niet willen compenseren van inflatie is een welbewuste keuze.

asierts|20.04.23|17:31

@ Cornelis Koelewijn: wat betreft dit laatste punt, dat klopt. Maar is dat aan de provincies te verwijten ? Ambtenaren en politici zijn geen innovatieve OV-ontwerpers en dat zullen ze ook nooit worden. Risicomijdend respectievelijk inhoudskennisloos.

Het echte probleem is 1) dat er nauwelijks klantgericht-innovatieve OV-ontwerpers zijn, en 2) het handjevol dat er wel was & is, krijgt professioneel doorgaans geen enkele ruimte & gooit de handdoek vroeg of laat in de ring. Meestal noodgedwongen.

Paul Lamote|20.04.23|14:22

Tja, je kunt ook tegen het personeel zeggen dan maar geen 15% loonsverhoging. Tegen de uit de hand lopende personeelskosten in het OV valt niet op te subsidiëren.

Cornelius Koelewijn|20.04.23|10:53

Tja, aan de ene kant subsidieert de overheid wel de auto (korting op benzineprijs, subsidie op elektrische auto’s), maar aan de andere kant laat men het OV stikken. Dat krijg je als VVD en CDA in Den Haag en in bijna alle provincies over OV gaan.
Misschien zouden die provincies ook eens iets kunnen doen om meer reizigers te lokken – naar Duits model.
Maar daar zijn ze waarschijnlijk te labbekakkerig voor. Of niet slim genoeg…