Bereikbaarheid

KiM: ‘Kleinschalig ov en taxi’s bieden oplossing voor rurale gebieden’

De bereikbaarheid van de regio staat steeds verder onder druk. Foto: Flickr/Joris Louwes.

Zowel in het stedelijke als in het rurale gebied zijn sommige voorzieningen niet goed bereikbaar. Daardoor blijven bepaalde groepen afhankelijk van de auto. Dat schrijft het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) in haar laatste rapport over de ontwikkeling van mobiliteit en bereikbaarheid. Volgens het instituut is een vangnet van kleinschalig (vraaggestuurd) ov en taxi’s nodig voor mensen die afhankelijk zijn van het openbaar vervoer en wonen in landelijke gebieden. 

Het KiM schetst voor de periode van 2018 tot 2040 verschillende scenario’s: het stedelijk gebied waar de bevolking groeit, het stedelijk gebied waar de bevolking afneemt, het rurale gebied waar de bevolking groeit en het rurale gebied waar de bevolking afneemt. De onderzoekers hebben dit gedaan voor een hoog en een laag groeiscenario.

In het stedelijk gebied groeit de bevolking en komen er steeds meer banen en voorzieningen. In delen van het landelijke ofwel rurale gebied daarentegen, krimpen de bevolking en de werkgelegenheid en verschraalt het aanbod aan voorzieningen. Deze trends leiden ertoe dat de mobiliteit en de bereikbaarheid zich in deze gebieden verschillend ontwikkelen.

In het scenario van bevolkingskrimp, zullen reizigers eerder de trein pakken dan de bus, tram of metro. “Naar verwachting neemt de per trein afgelegde afstand in de rurale gebieden meer toe dan in de stedelijke gebieden, terwijl de met de bus, tram en metro afgelegde afstand er juist sterker afneemt dan in de stedelijke gebieden.”

Als de bevolking groeit, dan verwacht het KiM eenzelfde ontwikkeling. Vooral in het stedelijk gebied zal het treingebruik toenemen. Ook hier neemt het gebruik van bus, tram en metro in rurale gebieden sterk af. Het kennisinstituut verwacht in beide scenario’s dat het aantal werk gerelateerde verplaatsingen af zal nemen, omdat een groter deel van de bevolking thuis werkt.

Leefomgeving onder druk

De groeitendensen in de steden leiden ertoe dat de leefomgeving van de bewoners in toenemende mate onder druk komt te staan. Meer files, toenemend ruimtegebruik van de auto, milieubelasting en geluidsoverlast dragen daar allemaal aan bij, stelt het KiM. Om de kwaliteit van de leefomgeving op peil te houden, stelt het kennisinstituut verschillende oplossingen voor.

Bijvoorbeeld door te zorgen voor nabijheid van wonen, werken en voorzieningen. Maar ook door stadscentra en nieuw te ontwikkelen wijken autoluw te maken en het parkeren te reguleren. Daarnaast behoort het stimuleren van deelmobiliteit en goede overstapfaciliteiten aan de randen van de stad (multimodale hubs) volgens de KiM-onderzoekers tot de mogelijkheden.

Flexibel openbaar vervoer

Doordat de bevolking in het rurale gebied krimpt, neemt het draagvlak voor en het aanbod aan voorzieningen (winkels, scholen, openbaar vervoer) er af, en de afstand tot die voorzieningen toe. “Het aanbod en het gebruik van het reguliere openbaar vervoer is in deze gebieden laag en dat zal naar verwachting ook in de toekomst zo blijven”, schrijft het KiM. “De auto blijft daarmee de dominante vervoerwijze.”

Reizigers in rurale gebieden zijn steeds meer afhankelijk van de auto. Eerder concludeerde het Planbureau voor de Leefomgeving na een grondige bereikbaarheidsanalyse hetzelfde: het openbaar vervoer en de fiets zijn voor miljoenen Nederlanders geen goed alternatief voor de auto.

Voor mensen die afhankelijk zijn van het openbaar vervoer, is een vangnet nodig: kleinschalig openbaar vervoer, taxi’s en kleine busjes (vervoer op maat) kunnen een oplossing zijn naast en in plaats van het reguliere openbaar vervoer. Een andere relevante oplossingsrichting is om op afstanden tussen de 15 en 20 km het gebruik van de elektrische fiets te stimuleren en zo de aansluiting met de stedelijke gebieden te verbeteren.

Weinig bereikbaarheidsproblemen

In de beleving van een groot deel van de inwoners van stedelijke en landelijke gebieden zijn er nauwelijks bereikbaarheidsproblemen, stelt het KiM. “De meesten vinden dat zij werk of voorzieningen voor bijvoorbeeld onderwijs, zorg of winkels goed kunnen bereiken. Ook is er nauwelijks verschil in beleving tussen de stads- en plattelandsbewoners. Bij het zoeken naar oplossingsrichtingen voor mobiliteit en bereikbaarheid zou er aandacht moeten zijn voor de perceptie van inwoners. Nu ligt de focus vooral op oplossingen voor problemen en knelpunten die de inwoners misschien niet als zodanig ervaren.”

Lees ook:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Maak gebruik van de exclusieve aanbieding

Bekijk de aanbieding

Auteur: Sander Van Vliet